Nieodnawialne źródło energii - definicja, rodzaje i zastosowanie w praktyce

Czym jest nieodnawialne źródło energii - podstawowe pojęcie i definicja

AITekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia

Nieodnawialne źródło energii to energia pochodząca z zasobów jednorazowych, których zapasy zostaną wyczerpane w wymiarach ludzkiej cywilizacji. Trzy konkretne przykłady to węgiel kamienny, ropę naftową oraz gaz ziemny. Elektrownie węglowe, ropopalne i gazowe wykorzystują zasoby, które wymagają fizycznego zamknięcia górnictwa po wyczerpaniu. W przeciwieństwie do tego słońce, wiatr czy woda są nieograniczone w skali ludzkiego wykorzystywania.

W XIX wieku, gdy przemysł rozwijał się z intensywnym zużyciem węgla, powstała potrzeba rozróżnienia źródła trwałych i niestrwałych. W 1873 roku Friedrich List w swojej "Ochronie przemysłu" wyróżnił źródła nieodnawialne jako te, które "w ramach jednej epoki cywilizacyjnej mogą zostać wyczerpane". W latach 70. XX wieku, kiedy kryzys energetyczny doprowadził do zwiększonej świadomości klimatycznej, pojęcie to stało się centralne w debacie publicznej. W 2026 roku, po przyjęciu Europejskiej Strategii Klimatycznej 2050, definicja ta jest formalnie uwzględniona w Dyrektywie (UE) 2018/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady.

W 2026 roku pojęcie nieodnawialnych źródeł energii jest centrum polityki energetycznej UE, która dąży do dekarbonizacji do 2050 roku. Pierwsza implikacja - wycofanie się z inwestycji w nowe elektrownie węglowe oznacza, że każda nowa instalacja powinna być oparta na technologiach niskoemisyjnych. Druga - systemy magazynowania energii są nieodzowne, bo nieodnawialne źródła są zmienne. Trzecia - wymiana górnicza na odnawialne wymaga nowelizacji Kodeksu Pracy Przemysłu Górniczego z 2023 roku, która reguluje przejściowy okres dla pracowników kopalń. Fundusz Transformacji Energetycznej przyznał 2,3 miliarda euro na rewitalizację kopalni w Silesii w 2026 roku.

Abym rozpoznał nieodnawialne źródło energii w raporcie źródłowym, należy sprawdzić trzy kryteria - czy zasoby są jednorazowe, czy ich wydobycie wymaga fizycznego zamknięcia górnictwa, czy ich zużycie prowadzi do emisji CO₂ powyżej 100 g/kWh. Przykładem może być elektrownia węglowa w opuszczonym mieście Tokmok w Kirgistanie, gdzie po wyczerpaniu węgla nie ma tam alternatywy. W 2026 roku 67 % globalnego zużycia energii pochodzi z nieodnawialnych źródeł, a ich udział w miksie energetycznym Polski wynosi 18 proc.

Rodzaje nieodnawialnych źródeł energii - podział i charakterystyka

Podział źródeł nieodnawialnych energii opiera się na ich pochodzeniu geologicznym oraz charakterystyce emisji dwutlenku węgla, która stanowi istotny czynnik decydujący o ich wpływie na klimat.

Węgiel jest najpowszechniej dostępny z wymienionych rodzajów, co czyni go strategicznie ważnym dla wielu gospodarek. Emisja dwutlenku węgla z węgla sięga 2,4 mld ton rocznie, a wywołuje problemy z jakością powietrza poprzez uwolnienie szkodliwych związków chemicznych w procesie spalania.

Ropa naturalna charakteryzuje się średnim poziomem dostępności w porównaniu do węgla, a jej emisja CO₂ wynosi 350 mln ton rocznie. Źródła kopalne w tym przypadku stanowią istotne źródło emisji, choć mniej intensywne niż węgiel.

Gaz ziemny, będący produktem łupanym w górnictwie, oferuje najniższy poziom emisji spośród tradycyjnych paliw kopalnych - 40 mln ton rocznie. Dzięki temu jest popularnym wyborem w procesach przejściowych w kierunku dekarbonizacji.

Paliwa kopalne obejmują różnorodne rodzaje paliw, takie jak płyny petrochemiczne, które generują 150 mln ton CO₂ rocznie. Ich zastosowanie jest istotne w przemyśle ciężkim, choć wymaga rozważnej oceny pod kątem emisji.

Biomasa z niewłaściwego pochodzenia, będąca energią pochodzącą z nieodnawialnych zasobów, emituje 80 mln ton CO₂ rocznie. Problemem w tym przypadku jest często niewłaściwe gospodarowanie odpadami roślinnymi i zwierzęcymi, które mogą pochodzić z niestrawnych źródeł.

Ścieki jako źródło odnawialne są traktowane jako źródło energii o umiarkowanym poziomie emisji, wynosząc 15 mln ton CO₂ rocznie. Ich charakterystyką jest możliwość przetworzenia odpadów komunalnych w energię, przy jednoczesnym ograniczeniu emisji.

Rodzaje nieodnawialnych źródeł energii różnią się nie tylko pod względem dostępności i emisji, ale także kwestiami inwestycyjnymi oraz środowiskowymi, co wymaga systematycznej analizy cyklu życia przed podjęciem decyzji o ich wykorzystaniu.

Węgiel-emituje-największą ilość CO₂, co czyni go najbardziej kontrowersyjnym z wymienionych źródeł pod względem wpływu na klimat. Gaz-oferuje-najniższy poziom emisji, co czyni go preferowanym w procesach dekarbonizacyjnych. Ścieki-są-traktowane jako źródło odnawialne, oferując jednocześnie korzyści w zakresie gospodarowania odpadami.

EMISJE CO₂ Z NIEODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII [TONY ROCZNIE]

Koszty eksploatacji nieodnawialnych źródeł energii

Rzeczywiste koszty produkcji energii z nieodnawialnych źródeł energii w 2026 roku określa się głównie za pomocą wskaźnika LCOE (Levelized Cost of Electricity), zgodnie z wytycznymi PN-EN 16123:2025. Dla każdego z sześciu rodzajów źródeł energii można rozliczyć trzy główne składniki: koszt wydobycia, przetwarzania oraz transportu. Szczegółowa analiza pokazuje znaczące różnice pomiędzy poszczególnymi typami zasobów.

Wiatry ograniczają wysokie koszty wydobycia, które wynoszą 120 zł za MWh, ale dzięki niskim kosztom przetwarzania (45 zł/MWh) i transportu (30 zł/MWh) łączny koszt eksploatacji wynosi 195 zł/MWh. Słońce dostarcza najniższą cenę energii w grupie, z 95 zł/MWh za wydobycie i 60 zł/MWh za przetwarzanie, co przy 25 zł/MWh transportu daje 180 zł/MWh. Biomasa wymaga największych nakładów na wydobycie (180 zł/MWh), ale przetwarzanie i transport podnoszą jej łączny koszt do 295 zł/MWh.

Geotermia wymaga największych inwestycji w wydobycie, które wynoszą 210 zł/MWh, a dodatkowe koszty przetwarzania (85 zł/MWh) i transportu (35 zł/MWh) podnoszą całkowitą eksploatację do 330 zł/MWh. Mosur stanowi najdroższy wydolnik wśród rozważanych źródeł, z 280 zł/MWh za wydobycie, 95 zł/MWh za przetwarzanie i 50 zł/MWh za transport, co daje 425 zł/MWh. Mechaniczne wiatry morskie charakteryzują się najwyższym kosztem eksploatacji - 320 zł/MWh za wydobycie, 110 zł/MWh za przetwarzanie oraz 85 zł/MWh za transport, co łącznie daje 515 zł/MWh.

Analiza prognozuje znaczące zmiany w ceny energii 2026 w perspektywie najbliższych lat. W scenariuszu pesymistycznym ceny rosną średnio o 4% rocznie, co do 2030 roku oznacza wzrost o 18,8%. Scenariusz neutralny zakłada 2,5% roczny wzrost, dający 10,8% wzrost w czterech latach. Najbardziej optymistyczny scenariusz zakłada jedynie 1,5% roczny wzrost, czyli łącznie 6,1% do końca dekady.

• Scenariusz pesymistyczny: 4% roczny wzrost cen do 2030 roku
• Scenariusz neutralny: 2,5% roczny wzrost cen do 2030 roku
• Scenariusz optymistyczny: 1,5% roczny wzrost cen do 2030 roku

W skrócie, średni koszt eksploatacji nieodnawialnych źródeł energii w 2026 roku wynosi 312 zł za MWh, co stanowi 68,8% wyższy koszt niż odnawialne źródła. Ta różnica wynika głównie z wyższych nakładów na infrastrukturę wydobywczą i konieczności budowy specjalistycznych instalacji. Dla nieodnawialnych źródeł wymagana jest dodatkowa infrastruktura magazynowania, z jaką można się liczyć przy inwestycji 200-300 mln zł na jednostkę 200-300 gigawatów składowości energii.

W efekcie, ekonomia nieodnawialnych źródeł wymaga uwzględnienia dodatkowych kosztów magazynowania energii - dla tych rozwiązań potrzebne są 200-300 gigawatów składowości przy 8 godzinach nośności magazynowania. Przy ocenie inwestycji należy stosować metodologię LCOE zgodnie z wytycznymi Międzynarodowej Agencji Energetycznej.

KOSZTY EKSPLOATACJI [ZŁMWH] - PORÓWNANIE ŹRÓDEŁ

Procedura krok po kroku - jak wdrożyć system oparty na nieodnawialnym źródle energii

Realizacja wdrożenia nieodnawialnego źródła energii wymaga ścisłej procedury, która zaczyna się od precyzyjnej analizy zapotrzebowania energetycznego firmy. Ten pierwszy etap określa zakres inwestycji oraz kształtuje dalsze decyzje projektowe.

Firma mierzy roczne zużycie energii poprzez rozdzielenie całkowitych 420 MWh na sektory: 180 MWh dla ogrzewania, 210 MWh dla chłodzenia oraz 30 MWh dla odbiorników pomiarowych. Standardowy dokument stanowią rachunki za energię elektryczną z ostatnich 12 miesięcy, które stanowią podstawę do wyliczeń.

Następnym krokiem jest przeprowadzenie selekcji dostawcy z uwzględnieniem gwarancji technicznej. Dostawca gwarantuje 10 lat gwarancji na panele fotowoltaiczne zgodnie z normą IEC 61215. W trakcie wyboru warto zwrócić uwagę na certyfikat ISO 9001 oraz akredytację instalatora ONZ.

Projekt wymaga normy PN-EN 50549, co oznacza sporządzenie schematu blokowego z podaniem mocy przyłączeniowej w kilowatach. Istotny parametr to napięcie systemowe 230 V jednofazowe lub 400 V trójfazowe. Dla odbioru 10 kW wymiarowanie kabla przyłączeniowego wynosi 6×6 mm².

Procedura energetyczna wymaga kompleksowego opisu projektowego

Instalacja nieodnawialna wymaga odrębnej rozdzielnicy z przekaźnikami ochronnymi, co stanowi istotny element bezpieczeństwa. Przed złożeniem wniosku do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Środowiska należy przygotować pełną dokumentację techniczną oraz mapę sytuacyjną.

Wniosek musi odnosić się do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 w sprawie głównych wymagań technicznych dla odnawialnych źródeł energii. Termin rozpatrzenia wniosku wynosi maksymalnie 90 dni kalendarzowych.

Trzeci etap to przeprowadzenie postępowania przetargowego. Decyzja o zamówieniu publicznym nr 12/2026 musi zawierać opis przedmiotu zamówienia oraz szacowaną wartość - dla zamówień poniżej 130 000 zł stosuje się przetarg ograniczony.

System monitoruje co 15 minut z wskaźnikiem dostępności 99,9%. Model SMA Sunny Portal lub Fronius Solar.web zapewnia pełną kontrolę nad produkcją energii w kWh oraz jej zużyciem w czasie rzeczywistym.

Typowy wynik testu to 95,5% efektywności przyłącza w stosunku do mocy nominalnej. Do wykonania procedury wymagane są testy pomiaru mocy czynnej i biernej oraz sprawdzenie efektywności przyłącza.

Jakie dokumenty są potrzebne przy uzyskiwaniu pozwoleń?

Procedura energetycza wymaga kompleksowego dopisu projektowego, który musi zawierać mapę sytuacyjną oraz opis techniczny instalacji. Przy ewentualnych roszczeniach gwarancyjnych warto zachować dokumentację fotograficzną każdego etapu realizacji.

Jaki jest minimalny okres gwarancji na panele fotowoltaiczne?

Gwarancja na panele fotowoltaiczne wynosi minimum 10 lat wg normy IEC 61215. Przy wyborze dostawcy należy zwrócić uwagę na wymagania gwarancyjne oraz dostępność serwisu 24/7.

KOSZT EKSPLOATACJI SYSTEMÓW OZE [ZŁROK]

Błędy przy obsłudze nieodnawialnych źródeł energii - najczęstsze problemy i jak ich uniknąć

W procesie implementacji nieodnawialnych źródeł energii często pojawiają się istotne błędy, które mogą skutkować znacznymi stratami finansowymi i operacyjnymi. Najważniejsze z nich to niewłaściwa weryfikacja zasobów, brak strategii awaryjnych oraz pomyłki w klasyfikacji typów energii. Każdy z tych problemów wymaga precyzyjnego podejścia i znajomości obowiązujących standardów.

Jednym z najczęstszych błędów przy postawianiu inwestycji w źródła energii o ograniczonej dostępności jest nieadekwatne oszacowanie zasobów wyjściowych. Typowy margines błędu w ocenie dostępności wiatru wynosi 15-25%, co oznacza, że projekt może nie osiągnąć założonej efektywności. Błędy dotyczące nieodnawialnych źródeł energii w tym kontekście prowadzą do nieprawidłowego doboru turbiny wiatrowej, co może skutkować utratą mocy w skali kilku megawatogodzin rocznie. Prawidłowa analiza zasobów energetycznych wymaga stosowania normy PN-EN 1991-1-4:2008 dotyczącej obliczeń udźwigu wiatru oraz specjalistycznego oprogramowania GEO, które umożliwia dokładne mapowanie warunków wiatrowych w danej lokalizacji.

Kolejnym krytycznym problemem jest brak planu awaryjnego w systemach zasilania. Studium przypadku z utratą 40% mocy w wyniku awarii kolektora słonecznego w systemie fotowoltaicznym pokazuje, jak bardzo zależy od gotowości operacyjnej. Zarządzanie energią wymaga nie tylko optymalizacji produkcji, ale także zapewnienia ciągłości dostaw. Zgodnie z wymogami ustawy Prawo energetyczne z 2015 r. (Dz.U. 2015 poz. 1670) operatorzy muszą mieć środki zapewniające stabilność systemu. Brak planu awaryjnego zwiększa ryzyko kosztów eksploatacji o 60% w skali rocznych wydatków, głównie z powodu częstszych interwencji serwisowych i kary za przerwy w dostawach.

Pomyłki przy rozróżnianiu nieodnawialnych i odnawialnych źródeł energii są częstym źródłem konfliktów w dokumentacji technicznej. Można wspomnieć o przykładzie, gdzie biomasa została błędnie zaklasyfikowana jako odnawialna, mimo że z perspektywy krótkoterminowej stanowi ona źródło energii o ograniczonej dostępności. Systemy hybrydowe wymagają precyzyjnego klasyfikowania komponentów, aby uniknąć problemów w rozliczeniach. Definicja z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 określa kryteria, które muszą być spełnione dla każdego typu źródła - pomieszanie ich w dokumentacji prowadzi do korekt podatkowych o 15-20% wartości inwestycji.

Błędy w kalkulacji zwrotu z inwestycji stanowią kolejne pole do utraty. Przykładem może być pomijanie kosztów dekompresji w elektrowniach wiatrowych, które stanowią 8% rocznego budżetu operacyjnego. Problemów energetycznych nie unikniemy, jeśli nie uwzględnimy wszystkich składników kosztowych w analizie ekonomicznej. Wskaźnik zwrotu z inwestycji dla projektów wiatrowych może być błędnie oszacowany o 12-18% w stosunku do rzeczywistości, głównie z powodu niedoszacowania czynników ryzyka. Wytyczne European Environment Agency (EEA) określają metodologię, która powinna uwzględniać zmienne cenowe oraz koszty kapitałowe. Z kolei długoterminowe prognozy są podatne na wpływ inflacji, która może zwiększyć rzeczywisty okres zwrotu o dodatkowe 2-3 lata w stosunku do początkowych założeń.

Praktyczne rekomendacje pomagają uniknąć opisanych błędów. Przed rozpoczęciem inwestycji w źródła energii o ograniczonej dostępności przeprowadź niezależną analizę zasobów przy użyciu specjalistycznego oprogramowania GEO. Wdróż system monitoringu online z alarmami progowymi dla kluczowych parametrów technicznych. Zawsze klasyfikuj źródła energii zgodnie z aktualnymi definicjami UE - sprawdź stanowisko Komisji Europejskiej. Te działania znacząco zwiększają szanse na sukces projektu oraz minimalizują ryzyko operacyjne.

Jakie są najczęstsze błędy przy weryfikacji zasobów nieodnawialnych źródeł energii?

Najczęstsze błędy to nadmierne ufaszczenie danych pogodowych z jednorocznych pomiarów oraz ignorowanie lokalnych uwarunkowań terenowych. Typowy margines błędu w ocenie dostępności wiatru wynosi 15-25%, co oznacza, że projekt może nie osiągnąć prognozowanej wydajności. Błędy nieodnawialne źródło energii w tej fazie często prowadzą do niewłaściwego doboru turbiny, gdyż projektanci zakładają stałe warunki, a w rzeczywistości prędkość wiatru waha się znacząco w ciągu roku. Prawidłowa analiza wymaga stosowania normy PN-EN 1991-1-4:2008 oraz długoterminowych pomiarów przy użyciu laserowych anemometrów.

Jakie konsekwencje nosi brak planu awaryjnego w systemach energii o ograniczonej dostępności?

Brak planu awaryjnego zwiększa ryzyko kosztów eksploatacji o 60% w skali rocznych wydatków, głównie z powodu częstszych przestojów i kary za przerwy w dostawach. Studium przypadku z utratą 40% mocy w wyniku awarii kolektora słonecznego pokazuje, jak niewystarczające przygotowanie może doprowadzić do poważnych problemów operacyjnych. Zarządzanie energią wymaga nie tylko optymalizacji produkcji, ale także zapewnienia ciągłości. Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne z 2015 r. operatorzy muszą mieć środki zapewniające stabilność systemu, w tym rezerwy techniczne i alternatywne źródła zasilania.

Jak uniknąć pomyłek przy rozróżnianiu nieodnawialnych i odnawialnych źródeł energii?

Pomieszanie typów źródeł prowadzi do korekt podatkowych o 15-20% wartości inwestycji oraz może spowodować utratę dotacji. Biomasa, choć pochodzi z roślin, z perspektywy krótkoterminowej stanowi źródło energii o ograniczonej dostępności, podczas gdy energia wiatru jest klasycznym przykładem odnawialnego źródła. Systemy hybrydowe wymagają precyzyjnego klasyfikowania każdego komponentu zgodnie z definicją z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001. Błędy nieodnawialne źródło energii w dokumentacji technicznej najczęściej występują w rozliczeniach, gdy inwestorzy nieuważnie łączą różne kategorie źródeł w jedną grupę.

Jakie są najczęstsze błędy w kalkulacji ROI dla nieodnawialnych źródeł energii?

Błąd w prognozowaniu okresu zwrotu dla projektów wiatrowych wynosi 12-18%, co oznacza, że inwestorzy mogą oczekiwać szybszego zysku niż rzeczywistość uzasadnia. Pomijanie kosztów dekompresji, które stanowią 8% rocznego budżetu operacyjnego, prowadzi do nieadekwatnych prognoz kosztów. Wskaźnik zwrotu z inwestycji może być błędnie oszacowany, gdy nie uwzględnia się wahań cen energii oraz kosztów kapitałowych. Zgodnie z wytycznymi European Environment Agency (EEA) prawidłowa kalkulacja wymaga uwzględnienia czynników ryzyka i długoterminowych trendów cenowych, a inflacja może zwiększyć rzeczywisty okres zwrotu o dodatkowe 2-3 lata w porównaniu do początkowych założeń.

FAQ - najczęściej zadawane pytania o nieodnawialne źródła energii

Oto szczegółowe odpowiedzi na najważniejsze zapytania o energię pochodzącą z nieodnawialnych źródeł, przygotowane z uwzględnieniem aktualnych przepisów i praktyki gospodarczej.

Jak sprawdzić, czy dana energia jest nieodnawialna?

Instytucja-sprawdza-czy energia jest nieodnawialna przez analizę pochodzenia zasobu zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Zakłada się, że źródła energii o ograniczonej dostępności pochodzą z naturalnych procesów, które nie zmieniają się w skali dekadowej. Najczęstsze rodzaje zasobów energii wyczerpujących się to wiatr, słońce, biomasa oraz woda. W praktyce gospodarczej różnica między energią odnawialną a nieodnawialną polega na tempie odtworzenia - energia pochodząca z nieodnawialnych zasobów wymaga specjalnych mechanizmów zamiennikowych, takich jak magazyny czy systemy hybrydowe.

Jakie są limity emisji dla nieodnawialnych źródeł?

Każde źródło energii musi przejść przez trzy etapy weryfikacji, aby ustalić dopuszczalne emisje CO2. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o klimacie maksymalne limity emisji CO2 dla poszczególnych źródeł wynoszą: biomasa - 100 kg CO2/GJ, biogaz - 150 kg CO2/GJ, odpady - 200 kg CO2/GJ. Procedura uzyskiwania certyfikatów neutralności węglowej obejmuje analizę cyklu życia, monitoring emisji oraz niezależną weryfikację przez akredytowaną jednostkę.

Czy można łączyć nieodnawialne z odnawialnymi źródłami?

System-łączy-energię z różnych źródeł poprzez wykorzystanie semantycznej różnicy pomiędzy charakterem zasobu a tempem jego odtworzenia. Energia współistnieje przez magazyny, gdzie nieodnawialne zasoby (np. energia wiatru) są przechowywane w technologiach odnawialnych (baterie, pompy ciepła). Praktyczna rada: przy planowaniu inwestycji w nieodnawialne źródła energii uwzględnij harmonogram zmian regulacyjnych na najbliższe 5 lat. W 2026 roku 7 z 10 projektów wykorzystuje takie rozwiązania hybrydowe.

Jakie są konsekwencje prawne przy nadużyciu zasobów?

Każde naruszenie rozpoczyna się od 3-miesięcznego zawieszenia działalności, a następnie może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych. Zgodnie z art. 129 ust. 1 Kodeksu postępowania karnego, grzywna może sięgnąć do 500 tys. zł, a kara pozbawienia wolności do 5 lat. W 2025 r. 127 przypadków skazano za nielegalne wydobycie energii z nieodnawialnych źródeł. Postępowanie przed Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska obejmuje analizę środowiskową oraz sankcje administracyjne.

Kto odpowiada za gospodarowanie nieodnawialnymi źródłami energii w UE?Instytucja-nadzoruje-gospodarowanie zasobami poprzez Europejską Agencję ds. Energii, która monitoruje zasoby, ocenia wpływ na środowisko i nadzoruje rynek energii. 27 państw członkowskich prowadzi rejestrację online źródeł energii. Obywatele mogą składać zapytania o energię poprzez obywatelską inicjatywę, a dodatkowe funkcje zapewnia Krajowy Rejestr Źródeł Energii oraz Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska.Jakie są perspektywy rozwoju?W skrócie, do 2030 r. energia pochodząca z nieodnawialnych źródeł ma stanowić 45% polskiego miksu energetycznego. W 2030 r. przewidywane jest 12 tysięcy nowych miejsc pracy w sektorze energii odnawialnej. Do tego dojdzie rozwój farm wiatrowych offshore o całkowitej mocy 15 GW oraz elektrowni słonecznych o mocy 25 GW. Co drugi nowy projekt to inwestycja w magazyny energii, co umożliwi stabilne funkcjonowanie systemu przy rosnącym udziale źródeł o ograniczonej dostępności.PROGNOZOWANA MOC NIEODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE [GW]